قبل از شروع بحث دیرینه شناسی نگاهی به فسیل  می اندازیم

فسیل

بقایای موجودات زنده قدیمی که در لایه های زمین باقی مانده اند سنگواره یا فسیل می نامند که در فرآیندی که در مدت میلیونها سال  انجام می گیرد فسیل مانند کپی حیوان یا گیاه مرده  بوجود می آید، آهسته و کند بودن این فرآیند نشان میدهد که فسیل هایی که امروزه کشف می شوند بقایای موجودات زنده قدیمی هستند و بسیاری از آنها امروزه منقرض شده اند.

حیوانات و گیاهان بسیار قدیمی نه تنها توسط فرآیند فسیل شدن بلکه به شیوه های گوناگونی حفظ شده اند مثلا در بعضی موارد قسمت های نرم بدن آنا به بقای خود ادامه داده اند مانند عنکبوتها که در عنبر حفظ شده اند  یا ماموتها که در دره های عمیق یخ زده به نام لایه منجمد دائمی پیدا شده اند.

دیرینه شناسی

پالئونتولوژی یا دیرینه شناسی از کلمات یونانی (طبق معمول) Paleos:دیرین، Onta: موجودات و Logos به معنای شناختن و بحث کردن گرفته شده است.

بحث درباره گیاهان و جانورانی که قبلا در سطح زمین زندگی می کرده اند را فسیل شناسی می گویند. و همانطور که گفته شد بقایا و اثراتی که از گیاهان و جانوران در لایه های رسوبات مختلف زمین دیده می شوند فسیل و فسیل شدن عبارت است از پدیده هایی که در نتیجه آنها آثار و بقایای گیاهان و جانواران در رسوبات زمین حفظ می شود.شرط لازم برای فسیل شدن این است که موجود در هوای آزاد نماند و به وسیله خاک یا عوامل دیگر محفوظ گردد و در میان رسوبات جای گیرد، بنابراین هرچه جانور کوچکتر باشد بهتر باقی مانده و قابلیت فسیل شدگی خوبی دارد ولی درصورتی که جانور بزرگ باشد به ندرت باقی مانده و فسیل می شود.

انواع فسیل شناسی

1- فسیل شناسی گیاهان

2- فسیل شناسی جانواران

انواع فسیل ها

فسیل های شاخص

این فسیلها دارای گستره وسیع جغرافیایی بوده  و دارای محدوده زمان زمین شناسی کوتاهی بوده و قابلیت خوب فسیل شدن داشته اند مانند فسیل آمونیت که منحصرا در کرتاسه میانی وجود داشته اند.

فسیل های غیر شاخص

این گونه فسیل ها تقریبا در تمام دوره های زمین شناسی وجود داشته اند و گستره جغرافیایی محدودی داشته و مشخص کننده زمان معین زمین شناسی نیستند مانند مرجانها و ...

فسیل های رخساره ای

این گونه فسیل ها می توانند معرف وضعیت حغرافیایی زمان زیست خود از نظر آب و هوا و سایر شرایط زیست محیطی  هستند مانند کلنیه ای مرجانی که نشان دهنده محیط ساحلی دریا و آب و هوای استوایی است.

مهمترین کاربرد و ارزش فسیل ها در زمین شناسی سن دهی طبقات زمین می باشد

در پست بعد به انواع فسیل ها به صورت جدا گانه می پردازیم.