شنبه 22 تیر ماه سال 1387
سه ... تریلوبیت

تریلوبیتها،جانواران دریایی منقرض شده،دارای پوسته سخت می باشند که در دریاهای میلیونها سال پیش می زیسته اند،در آغاز دوران پالئوزویک(بیش۵۰۰میلیون سال قبل) ظهور کرده و در دوره پرمین پسین(۲۸۴میلیون سال قبل) منقرش شدند. دوره کامبرین تحت عنوان عصر تریلوبیت ها شناخته می شود.

تریلوبیت ها گروهی از شاخه بند پایان هستند که با داشتن بدنی بند بند و پوشش سخت خارجی مشخص می شوند، موجوداتی دریایی بوده اند که در پایان پالئوزوئیک منقرض شده اند و شاخص پالئوزویک محسوب می شوند.

از پایین ترین قسمت کامبرین ظاهر شده و در حدود ۱۳۰۰ جنس از آنها کشف شده اند، از بندپایان قدیمی بسیار ساده بوده که تفاوت آنها با بندپایان دیگر در دست وپا و دگر دیسی اولیه است.

طول بدن ۲-۱۰سانتی متر داشته وب ه ندرت به ۷۵ سانتی متر می رسیده، چون بدن بدن از طول و عرض به سه قسمت تقسیم می شده به آنها تریلوبیت می گویند. اسکلت آنها خارجی و از جنس فسفات کلسیم و کیتین و برخی مواد معدنی که اسنحکام آنها را زیاد می کند تشکیل شده است. اسکلت خارجی بیضوی یا تخم مرغی است و ممکن است برجسته صاف، کمانی یا گرد و گلوله ای باشد.

تریلوبیت ها به وسیله پوشش و اسکلت سطح پشتی، قسمت های نرم خود را حفظ می کردند و مانند دیگر بندپایان تریلوبیت ها به طور مکرر پوست اندازی می کرده اند بنابراین بیشتر تریلوبیت های پیدا شده احتمالا اسکلت حاصل از پوست اندازی هستند تا بقایای اجساد آنها.بسیاری از آنها خارهای محافظتی داشتند، بعضی از آنها می توانستند خودشان را مثل توپ جمع کنند و برخی از آنها کف دریا را حفر می کردند.

از نظر طولی شامل یک قسمت مرکزی (لب محوری) و دو بخش جانبی (پلورا) می باشند، عناصر اسکلتی در سفالون و در پیژیدم به یکدیگر متصل شده و متحرک نیستند و فقط در ناحیه توراکس که شامل ۲تا ۴۰ قطعه مفصل به یکدیگر است، قطعان نسبت به یکدیگر متحرک هستند بنابراین موجود می توانسته از سطح شکم تا شود.

تصویر

ساختمان بدن :

اسکلت پوشتی به سه ناحیه از جلو به عقب در عرص تقسیم شده است:

سفالون یا سپر ناحیه سر،توراکس یا سینه ،پیژیدم یا بخش دمی

 

۱- سر یا سفالون:

سفالون دارای بخشهای متفاوتی است و شکل و چگونگی این قسمتها از مهمترین فاکتورهای تقسیم بندی تریلوبیت ها است.گلابلا قسمت میانی سر را شامل شده که دارای حالت برجسته بوده و توسط شیار پشتی از سایر قسمتها جدا می شود، در دو طرف گلابلا دو گونه ثابت وجود دارد که مجموع آنها را با گلابلا (کرانیدیوم) می گویند و شکل گلابلا می تواند طویل، کوتاه، باریک و پهن و ... باشد.

خط درز چهره ای جداکننده گونه متجرک و کرانیدیوم است، این خط درز پوست اندازی را تسهیل می کرده ، براساس اینکه خط درز کدام قسمت سفالون را قطع نماید، انواع مختلفی را برای آن تشخصی داده اند.

گونه ثایت  چسبیده به گلابلا است و شامل تمام کرانیدیوم با استثنا گلایلا می گردد و دارای لبه کاملا برجسته بوده که در تمام لبه سفالون دیده می شود، گونه متحرک توسط خط درز چهره ای از گونه ثایت جدا می شود، چشمها در سطح پشتی سر قرار دارند که یک جفت چشم شاده و یک جغت چشم مرکب کوچک است. چشمهای مرکب از تعدادی عدسی تشکیل می شوند که هر کدام از عدسیها یا به هم چسبیده یا پهلو به پهلو قرار گرفته اند، که در این حالت به <هولو کروآل> معروفند و اگر فاصله داشته باشند به <شیزوکروآل> موسومند، که در این حالت عدسیها نیمه کروی بوده و توسط بافت سختی از هم جدا شده اند.

۲- توراکس یا سینه

از تعدادی قطعه متصل به هم و کاملا مجزا از یکدیگر تشکیل شده است، این قطعات نسبت به هم و نسبت به سفالون قابل حرکت هستند.

قسمت محوری، قسمت میانی سینه است که برجسته بوده و در دو طرف آن لپهای جانبی قرار دارند. قسمت جانبی پلورال است و شکلهای مختلفی دارد. انتهای پلورال گاهی تولید خارهایی می کند که پلورال اسپاین نامیده می شوند. تعداد بندهای سینه در گونه های مختلف متفاوت بوده از ۲ تا ۴۰ قطعه متغیر است. یکی از صفات عمده مورد استفاده در تقسیم بندی تریلوبیتها است. در بخش شکمی یکسری زواید دیده می شود که شامل یک جفت آنتن بندبند وفاقد انشعاب در بخش جلویی بدن و تعداد متغیری از زواید بندبند دو شاخه می شود.

۳-دم یا پیژیدم

همانند ناحیه سینه از تعدادی قطعه به هم جوش خورده تشکیل شده است، تعداد این قطعات در گونه های مختلف متفاوت است وهمانند سفالون به توراکس متصل شده است و دارای یک بخش محوری و دو بخش جانبی می باشد. بخش محوری که معولا حالت برجسته دارد <راشیس> نامیده می شود. قطعات جانبی دارای لبه های صاف یا خارمانند هستند.مخرج در زیر آخذین قطعه دم قرار می گیرد.

 

بقیه در پست بعدی ....

جمعه 21 تیر ماه سال 1387
دو...فسیل

قبل از شروع بحث دیرینه شناسی نگاهی به فسیل  می اندازیم

فسیل

بقایای موجودات زنده قدیمی که در لایه های زمین باقی مانده اند سنگواره یا فسیل می نامند که در فرآیندی که در مدت میلیونها سال  انجام می گیرد فسیل مانند کپی حیوان یا گیاه مرده  بوجود می آید، آهسته و کند بودن این فرآیند نشان میدهد که فسیل هایی که امروزه کشف می شوند بقایای موجودات زنده قدیمی هستند و بسیاری از آنها امروزه منقرض شده اند.

حیوانات و گیاهان بسیار قدیمی نه تنها توسط فرآیند فسیل شدن بلکه به شیوه های گوناگونی حفظ شده اند مثلا در بعضی موارد قسمت های نرم بدن آنا به بقای خود ادامه داده اند مانند عنکبوتها که در عنبر حفظ شده اند  یا ماموتها که در دره های عمیق یخ زده به نام لایه منجمد دائمی پیدا شده اند.

 

دیرینه شناسی

پالئونتولوژی یا دیرینه شناسی از کلمات یونانی (طبق معمول) Paleos:دیرین، Onta: موجودات و Logos به معنای شناختن و بحث کردن گرفته شده است.

بحث درباره گیاهان و جانورانی که قبلا در سطح زمین زندگی می کرده اند را فسیل شناسی می گویند. و همانطور که گفته شد بقایا و اثراتی که از گیاهان و جانوران در لایه های رسوبات مختلف زمین دیده می شوند فسیل و فسیل شدن عبارت است از پدیده هایی که در نتیجه آنها آثار و بقایای گیاهان و جانواران در رسوبات زمین حفظ می شود.شرط لازم برای فسیل شدن این است که موجود در هوای آزاد نماند و به وسیله خاک یا عوامل دیگر محفوظ گردد و در میان رسوبات جای گیرد، بنابراین هرچه جانور کوچکتر باشد بهتر باقی مانده و قابلیت فسیل شدگی خوبی دارد ولی درصورتی که جانور بزرگ باشد به ندرت باقی مانده و فسیل می شود.

 

انواع فسیل شناسی

1- فسیل شناسی گیاهان

2- فسیل شناسی جانواران

 

انواع فسیل ها

فسیل های شاخص

این فسیلها دارای گستره وسیع جغرافیایی بوده  و دارای محدوده زمان زمین شناسی کوتاهی بوده و قابلیت خوب فسیل شدن داشته اند مانند فسیل آمونیت که منحصرا در کرتاسه میانی وجود داشته اند.

فسیل های غیر شاخص

این گونه فسیل ها تقریبا در تمام دوره های زمین شناسی وجود داشته اند و گستره جغرافیایی محدودی داشته و مشخص کننده زمان معین زمین شناسی نیستند مانند مرجانها و ...

فسیل های رخساره ای

این گونه فسیل ها می توانند معرف وضعیت حغرافیایی زمان زیست خود از نظر آب و هوا و سایر شرایط زیست محیطی  هستند مانند کلنیه ای مرجانی که نشان دهنده محیط ساحلی دریا و آب و هوای استوایی است.

 

مهمترین کاربرد و ارزش فسیل ها در زمین شناسی سن دهی طبقات زمین می باشد

 

در پست بعد به انواع فسیل ها به صورت جدا گانه می پردازیم.

جمعه 21 تیر ماه سال 1387
یک ...

سلام میخوم بنویسم درباره زمین شناسی

درباره دانشگاه و آدمایی که درش هستن

درباره خودم و درسایی که به چه جون کندنی یکی یکی پسشون می کنیم

برای پست اول درباره دیرینه شناسی یه تحقیقاتی بکنم و اینجا وارد کنم هم کمک حالی برای خودم برا ترم بعدی باشه و مطلب مفیدی برای دوستان

پس تا اون موقع یا حق